Er zijn heel goede redenen waarom de Yuletide zo belangrijk is voor Wiccans. Het is de tijd van het jaar dat het wiel van het jaar de langste nachten en kortste dagen kent, en ook de minste hoeveelheid zonlicht. En nog belangrijker, het is wanneer het meeste plantenleven dood is totdat de lente arriveert. Groenblijvende planten domineren, en als gevolg daarvan vieren mensen de tijd door hun huizen te versieren met bladeren van deze planten.
Vroeger toonden Wiccans, net als andere gelovigen, heidenen en niet-heidenen, eerbied voor deze verandering van de seizoenen. Sterker nog, dit fenomeen kwam zelfs in hun overlevering voor en het manifesteerde zich in een legende over twee koningen die het hele jaar door vochten om hun heerschappij. De twee monarchen staan tegenwoordig bekend als de Eikenkoning en de Hulstkoning.
In dit artikel leer je wie deze twee koningen zijn en hoe hun legende voortleeft in de moderne Wicca. Bovendien ziet je ook enkele parallellen tussen de Eikenkoning en de Hulstkoning en enkele andere, prominentere godheden.
De legendes van de twee koningen
De duisternis en het licht
Lang geleden, voor historische verslagen, waren er twee koningen. Sommigen zeggen dat ze broers waren, anderen dat ze tweelingen waren. Maar ongeacht hun leeftijd, ze verschilden net zo veel van elkaar als de dag van de nacht. Een van de broers was de Hulstkoning, die een kroon van groenblijvende bladeren om zijn voorhoofd droeg. Zijn domein was de kou, het einde en de duisternis. De Eikenkoning, zijn broer, droeg een krans van eikenbladeren als kroon. Zijn domein was het licht, de warmte en de overvloedige planten.
De broers konden het niet met elkaar vinden. Namelijk, elk van hen had zijn eigen idee over hoe het rijk te regeren, en natuurlijk was de andere broer het daar niet mee eens. De Eikenkoning wilde daglicht en warmte om over de wereld te regeren. Aan de andere kant gaf de Hulstkoning de voorkeur aan de nacht, de kou en de afwezigheid van gewone planten. Het hielp niet dat beide mannen van dezelfde vrouw hielden, en haar op hun eigen manier wilden plezieren. Hoe het ook zij, de strijd tussen hen was onvermijdelijk.
De strijd
Verslagen van de strijd tussen de twee koningen variëren per cultuur, maar de meest geaccepteerde versie is als volgt.
Voordat de broers hun wapens tegen elkaar ophieven, probeerde de Vrouw, van wie ze beiden hielden, een wapenstilstand af te dwingen. Ze vertelde beide broers dat de beste oplossing was om de taken te verdelen. De helft van het jaar zou aan de Eikenkoning, en de andere helft aan de Hulstkoning. De twee broers waren echter veel te verdeeld om het ergens over eens te worden. En zo trokken de Eikenkoning en de Hulstkoning op een bijzonder hete en heldere dag hun zwaarden en vochten.
De strijd eindigde met de Hulstkoning die een dodelijke slag toebracht aan de Eikenkoning, waarbij de heer van licht en warmte in bloed viel. Onmiddellijk had de Hulstkoning spijt dat hij zijn broer had gedood, en de Vrouwe nam het lichaam mee. ‘Nu moet jij regeren,’ zei ze, ‘het hele land is van jou.’
De nasleep
Met de Hulstkoning aan de macht werden de dagen korter en korter, terwijl de kou langzaam het land overnam. En hoewel hij had gewonnen, rouwde de monarch om zijn broer. Hij kon aan niets anders denken dan de gevallen koning die hij had gedood. Het leek alsof de zon nooit meer zou opkomen, wat de Holly King tot wanhoop dreef.
Maar toen kwam de Vrouw terug naar hem toe en vertelde hem het nieuws dat de Hulstkoning zou verrassen. ‘Uw broer is niet dood, Uwe Genade,’ zei ze. ‘De Eikenkoning leeft, en hij is gekomen om zijn beurt te nemen in het regeren van het land.’
En trouw aan haar woord, stond daar voor de Hulstkoning zijn broer. Hij was echter niet de oude krijger die hij eerder had ontmoet. In plaats daarvan was hij jong, viriel en vol energie. Hij was gekomen om het land op te eisen, en de Hulstkoning, dolgelukkig, trad met genoegen af van zijn troon.
Toen de Eikenkoning het overnam, begonnen de dagen langzaam langer te worden. De zon scheen weer fel en de planten kwamen langzaam weer tot leven. Dieren ontwaakten uit hun slaap, mensen in het hele land zagen de warme dagen terugkeren en de natuur bloeide opnieuw. Vanaf die dag regeerde elk van de twee koningen over de helft van het rijk, zoals oorspronkelijk de bedoeling was.
Parallellen met andere tradities
Het verhaal van de Eikenkoning en de Hulstkoning is een archetypisch element dat we in veel culturen vinden. Het vertegenwoordigt de wisseling van de seizoenen, de cirkel van leven en vernieuwing die zich elk jaar herhaalt. Soms wordt de dualiteit gezien als de strijd tussen het licht en de duisternis, andere keren is het de dag versus de nacht. Maar meestal is het een algemeen thema van de zomer- en wintertijdwisseling.
Andere mythologieën, zoals Keltisch, Hindoeïstisch en zelfs Christelijk, zagen variaties in het verhaal van de twee koningen. Mogelijk het bekendste voorbeeld dat we in middeleeuws Europa hebben, is de staart van Sir Gawain en de Groene Ridder. Andere voorbeelden zijn de Keltische entiteiten Lugh van Tuatha de Danann en Balor van de Fomoriërs , Gwyn ap Nudd Gwythyr ap Greidawl van Welshe legendes en tot op zekere hoogte zelfs Jezus Christus en Johannes de Doper uit het Nieuwe Testament van de Bijbel.
De Hulstkoning en de Eikenkoning als aspecten van de Gehoornde God
Een groot deel van de Wicca-leringen ziet Eikenkoning en de Hulstkoning niet als afzonderlijke wezens. In plaats daarvan zien beoefenaars van Wicca ze als aspecten van één godheid, bekend als de King of the Wildwood of de Gehoornde God. Dit archetype wordt meestal afgebeeld met grote horens of geweien. Normaal gesproken associëren we het met een grote verscheidenheid aan gehoornde godheden, waarvan de Bijbelse Satan er een is.
De aard van de Gehoornde God is inherent dualistisch, waarbij hij zowel de nacht als de dag vertegenwoordigt. Als zodanig kan de verschuiving tussen deze twee aspecten worden gezien als de Hulstkoning en de Eikenkoning die langzaam van plaats wisselen, waarbij de een de overhand krijgt over de ander, afhankelijk van het seizoen. Soms zijn de Gehoornde God, en bijgevolg de twee goden met groene kronen, slechts aspecten van een drievoudige god, vergelijkbaar in substantie en functie met de Drievoudige Godin.
De twee koningen samengevat
Of het nu Yule of Litha is, Wiccans kunnen er zeker van zijn dat een aspect van de Gehoornde God het sterkst zal zijn tijdens de zomer- of winterzonnewende. En of we ze nu zien als aspecten van één godheid of als afzonderlijke goden, we zouden de Hulstkoning en de Eikenkoning in hoog aanzien moeten houden. Het is immers door hun heerschappij dat de natuur zelf wordt gevormd, in slaap wordt gebracht en elk jaar opnieuw wordt gewekt.
